हर्षोल्लासका साथ २८६२औँ सोनाम ल्होसार मनाइँदै: देशभर तामाङ संस्कृति र परम्पराको रौनकता

काठमाडौँ, माघ ५: आज नेपालभर तामाङ समुदायले आफ्नो मुख्य पर्व 'सोनाम ल्होसार' मनाइरहेका छन्। चन्द्र पात्रो (Lunar Calendar) अनुसार आजदेखि नयाँ वर्ष सुरु भएको छ। यस वर्षको ल्होसारले 'सर्प' वर्षलाई बिदाइ गर्दै 'घोडा' वर्ष (Year of the Horse) लाई स्वागत गरेको छ।

ल्होसार किन मनाइन्छ?

'ल्हो' को अर्थ वर्ष र 'सार' को अर्थ नयाँ हुन्छ। सोनाम ल्होसार मुख्यतया कृषि र प्रकृतिको चक्रसँग जोडिएको पर्व हो। परापूर्व कालमा खेतीपातीको समय र मौसमको गणना गर्न यो पात्रो प्रयोग गरिने हुनाले यसलाई 'किसानको नयाँ वर्ष' पनि भनिन्छ। यो पर्वले अन्धकारमाथि प्रकाश र खराबमाथि असलको विजयको सन्देश दिन्छ।

कसले मनाउँछन्?

• तामाङ समुदाय: यो नेपालमा तामाङ समुदायको सबैभन्दा ठूलो र गौरवमय पर्व हो।

• ह्योल्मो समुदाय: सिन्धुपाल्चोक र आसपासका क्षेत्रमा बस्ने ह्योल्मो समुदायले पनि यो पर्व उत्तिकै महत्वका साथ मनाउँछन्।

• अन्य हिमाली समुदाय: नेपालका विभिन्न भागमा बसोबास गर्ने अन्य केही बौद्ध धर्मावलम्बी समुदायले पनि यसलाई आफ्नो नयाँ वर्षको रूपमा मनाउने गर्छन्।

कसरी मनाइन्छ?

ल्होसार मनाउने तरिकाहरू निकै मौलिक र रंगीन छन्:

1. गुम्बा र पूजा: बिहानै गुम्बाहरूमा गएर पूजा गर्ने र लामाहरूबाट आशीर्वाद लिने गरिन्छ। काठमाडौँको स्वयम्भू, बौद्ध र टुँडिखेलमा विशेष मेला लाग्ने गर्छ।

2. पारम्परिक पहिरन: पुरुषहरूले 'ल्होँ' र महिलाहरूले 'श्यामा' जस्ता परम्परागत लुगा लगाएर सांस्कृतिक झाँकीमा सहभागी हुन्छन्।

3. सेलो र डम्फु: तामाङ जातिको प्रसिद्ध 'तामाङ सेलो' गीतमा डम्फु बजाउँदै नाचगान गरिन्छ।

4. खानपान: विशेष परिकारको रूपमा 'खाप्से' (मैदाबाट बनेको मिठाई), 'बाबरी' (रोटी), र विभिन्न प्रकारका गेडागुडीको झोल खाने चलन छ।

5. पारिवारिक मिलन: घर सफा गर्ने, नयाँ लुगा फेर्ने र आफन्तहरू भेला भएर खुसी साटासाट गर्ने यो पर्वको मुख्य आकर्षण हो।